praca

Dziwne problemy polskiego Orlenu na Litwie

Między PKN Orlen a litewskimi władzami narasta napięcie. Mimo, iż przejęcie rafinerii w Możejkach przez polski koncern przyjęto trzy lata temu na Litwie z ulgą, ponieważ bano się przejęcia rafinerii przez rosyjski koncern, teraz władze w Wilnie sugerują, iż lepiej by było by Polacy sprzedali jednak Możejki Rosjanom. Na Litwie krążą pogłoski, że podobno "Orlen" już się dogadał w tej sprawie z Rosjanami. Koncern zaprzecza.

AAA 2009-11-16 (10:47)
Źródło: Infopol.lt

- Przyczynia się do tego m.in. droga logistyka. Rafineria sprzedaje prawie 80 % swojej produkcji na eksport, z tego ponad 50 % swojej produkcji na dalekie rynki przez Morze Bałtyckie. Dlatego więc "Orlen" uważa, że musi kontrolować oba wyloty rury, aby mieć gwarancje dla swojego biznesu - twierdzi rzecznik prasowy litewskiej rafinerii "Orlenu".

Tymczasem położenie Możejek, ponad sto km od morza, nie jest zbyt szczęśliwe. Rafineria była budowana w czasach sowieckich. Miała zaopatrzyć w paliwo cały region, który dziś jest podzielony na kilka państw. Nadwyżki produkcji rafineria miała eksportować na Zachód poprzez łotewską Windawę (Ventspils). Ponieważ jednak te nadwyżki miały być symboliczne to i nie spieszono się z budową rury do Windawy. Niewielkie ilości produktów naftowych były wtedy, w czasach sowieckich, wożone koleją do… Windawy.

Po rozpadzie ZSRR, ponad połowa produkcji z Możejek była już eksportowana, ale głównie przez terminal w Kłajpedzie. W latach dziewięćdziesiątych umowa z "Klaipedos nafta" była korzystna dla Możejek. Dopiero po przyjściu "Orlenu" nagle kolejarze zaczęli wystawiać za przewóz ropy znacznie wyższe niż dotychczas rachunki. Zamknięcie rurociągu "Drużba" powiększyło koszty jeszcze bardziej. By je obniżyć "Orlen" chciałby wybudować rurociąg do Kłajpedy. By jednak uniknąć problemu zmienności opłat za korzystanie z terminalu polski koncern zaplanował wykupienie całości lub części instalacji w Kłajpedzie. Ostatecznością miało być ustalenie wieloletnich kontraktów na korzystanie z terminalu.

- Wykup "Klaipedos Nafta" nie był jednak warunkiem przedstawianym władzom litewskim przy wykupie akcji Możejek od "Jukosu" co jest teraz wyciągane. Menedżerowie z Płocka tłumaczą to tym, że naftoport jest przedsiębiorstwem państwowym (70% akcji należy do państwa) i nie należała do "Yukosu" - mówi Jacek Komar.

"Orlen" zaangażował na rynku litewskim 3,5 mld dolarów. Konieczność generowania zysków jest więc koniecznością. A trudno być ich pewnym, wedle "Orlenu", nie posiadając terminalu w Kłajpedzie, który jest głównym punktem eksportowym produktów naftowych.

Władze litewskie uważają jednak, że sprzedanie terminalu z Kłajpedy oznacza groźbę zmonopolizowania litewskiego rynku paliw przez Polaków. W "Orlenie" odpowiadają, że ta groźba jest absolutnie bezprzedmiotowa przy obecnie obowiązujących na Litwie liberalnych zasadach sprowadzania gotowych paliw zza granicy. Drugim argumentem rządu Litwy jest twierdzenie, że naftoport to przedsiębiorstwo strategicznie i dlatego nie można go sprzedawać. Obecny minister energetyki Arvydas Sekmokas uważa, że na terenie terminalu należałoby wybudować gazoport, który zwiększyłby niezależność gazową od Rosji. Po zamknięciu Ignaliny aż 80% litewskiej energii elektrycznej będzie produkowana z rosyjskiego gazu. Sekmokas jest przekonany, że tylko spółka w pełni kontrolowana przez państwo może zapewnię powodzenie takiej inwestycji.

PKN "Orlen" chciałby także wybudować w Kłajpedzie zapasowe instalacje do odbioru ropy. Na razie firma ma tylko jedną boję w Butinge (40 km na północ od Kłajpedy), przez którą ropę można przepompowywać, ale przy fali najwyżej do 2 metrów. Budowa nowych boi w tym rejonie, zarówno do przyjęcia ropy jak i do eksportu wiąże się z ogromnym ryzykiem ekologicznym.

W związku z tą sytuacją po Litwie zaczęły krążyć także spekulacje, że "Orlen" może wybudować swój rurociąg do… łotewskiej Windawy, która, ze swoimi naftowymi terminalami, bez problemu mogłaby zastąpić Kłajpedę. Oficjalnie jednak "Orlen Lietuva" stoi na stanowisku, że jest spółką działającą na Litwie i tu chciałby mieć możliwość pełnego eksportu i importu swoich surowców i wyrobów. Tym bardziej, że połączenie z portem leżącym na terytorium innego państwa (mimo, że unijnego) stwarza dodatkowe problemy i koszty.

Sprzedać Możejki?

Gdy tylko pojawiły się pogłoski, że PKN "Orlen" rozważa możliwość sprzedaży litewskiego nabytku, tutejsze media zrobiły z tego wielką sensację, dodając, że jest to szantaż wobec litewskiego rządu, który nie chce odsprzedać Polakom udziałów w kłajpedzkim terminalu. Premier Andrius Kubilius oświadczył, że "Klaipedos nafta" nie jest na sprzedaż. Padło nawet stwierdzenie, że jeśli PKN "Orlen" zechce pozbyć się litewskiej rafinerii, to rząd nie będzie w tym mu przeszkadzał. Dodawano do tego obraźliwe sugestie (ustami ministra energetyki), że chyba "ci Polacy po prostu nie radzą sobie z biznesem".

poprzednia 1 2 3 z 3 następna

TAGI: litwa | rafineria | polska | możejki | orlen

oceń